Leo Bakx

Het actief beheren van randen van akkers en weilanden is een hot item. Randbeheer moet bijdragen aan het voorkomen van bodemerosie en vervuiling van oppervlaktewater. Boeren worden aangemoedigd niet te ploegen, geen meststoffen en bestrijdingsmiddelen te verspreiding tot aan de uiterste rand van hun percelen. Braak laten liggen van een bufferzone tussen sloot en akker of wei is meestal niet de meest optimale oplossing. Een paar meter vrijhouden aan de binnenkant van je eigen land kan al snel oplopen tot een substantieel deel van je potentiële inkomen.

Voor boeren die eens iets anders willen dan de buurman is er een ruime keuze uit bamboe: 1500 soorten in zo’n 200 families – allemaal gewoon gras.

Bamboe heeft soms een slechte naam – door gebrek aan soortenkennis en/of wanbeheer van over-enthousiaste tuiniers. Aan de rand van een productie akker of weiland ga je natuurlijk geen woekerende bamboesoorten planten. Er is genoeg keuze van soorten die keurig pollen vormen en juist graag bij voorkeur vertoeven op het smalle grensgebied tussen afwateringssloot en akker of weiland.

Bamboe langs je akker staat natuurlijk wel mooi en exotisch maar héb je er ook nog iets aan als boer?

• In de eerste plaats draagt het bij aan het vorkomen dat overtollige meststoffen als nitraten en fosfaten in het oppervlaktewater terecht komen. Bamboe is ook instaat om allerei andere vervuilende stoffen als metalen op te nemen uit de bodem. Je krijgt er als boer (en burger) dus schoner water en een schonere bodem voor terug.
• Bamboe is in staat om snel veel biomassa te maken als het weer de optimale omstandigheden heeft bereikt. Bamboebladeren kunnen worden gebruikt als veevoer. Bamboescheuten zullen ook heel populair zijn bij mens en dier. Bamboebladeren worden gebruikt om bier een exotische smaak te geven en het een ‘alternatief’ gezondheidstintje te geven – bamboebladeren bevatten o.a. anti-oxidanten wat goed is ter voorkoming van kanker en ouderdomskwaaltjes. Je kunt er ook uitstekend een mulch van maken.
• De houtige delen van bamboe (halmen van 3 jaar of ouder) zijn zo te gebruiken in de teelt van groente en fruit als steun voor fragile plantjes. Houtskool van bamboe is een fantastische bodemverbeteraar die al eeuwen in zuid Amerika op grote schaal en met veel succes wordt toegepast. Bamboe azijn is een bijproduct van het maken van houtskool en wordt o.a. gebruikt in de voedingsindustrie als smaakmaker. Maar je kunt ook de bamboe-azijn zelf gebruiken als ontsmettingsmiddel of als ingredient in detox-voetpleisters of samen met de houtskool als uiterst effectieve geurvreter in schoenen, laarzen of klompen.

Niet overtuigd? Onlangs publiceerde bamboe-deskundige Jules Janssen een vergelijking van diverse agrarische producten. In dit onderzoek bleek er verlies te zijn voor mais, een gelijkspel voor melk. Alleen bamboe leverde winst op, en niet zo’n beetje ook. Ook de Australische Durnford Dart berekende al in 1999 dat bamboe ‘palen’ en scheuten jaarlijks zo’n €100,000 per jaar per Ha kan opleveren aan winst (niet: omzet). Nog een voorbeeldje… bamboo houtskool en bamboe azijn verpakt als detox voetpleisters gaan voor €600 per kilo de winkel uit. Hoeveel biefstukken of spruitjes heb je daar voor nodig?

Bamboe is makkelijk op kleine schaal te verwerken; voor eigen gebruik of voor cooperatief gebruik in buurt of dorp. Elke boerderij zou minimaal een paar pollen bamboe moeten hebben rond het erf. Elk dorp zou een bamboe-werkplaats moeten hebben met voorzieningen voor het gezamenlijk verwerken van bamboe tot bijvooerbeeld gelamineerde bamboe platen en balken, waar dan weer meubels en dergelijke van gemaakt kunnen worden.

Bamboe kan voor individuele boeren en kleine gemeenschappen een belangrijke bijdrage leveren aan hun vermogen zich staande te houden in een situatie van bevolkingsafname, stijgende transportkosten en erosie van centrale voorzieningen. Ook, of misschien wel vooral in Nederland.

Maar raadpleeg altijd een deskundige voor goed advies of soortkeuze en beheer dat past voor uw situatie. De Nederlands afdeling van de European Bamboo Society heeft een lijst van erkende bamboekwekers en -deskundigen. Zie: http://www.bamboepagina.nl/. Of stuur ons een mailtje.